Syderyt z licznymi amonitami z rodzaju Quenstedtoceras, drewnem, małżami i ślimakami. Kra jurajska (kelowejska) jest oderwanym płatem ilastej, morskiej skały osadowej pochodzącej prawdopodobnie z terenów dzisiejszej Estonii. Wyrwana z macierzystego podłoża i popychana przez lądolód zawędrowała w okolice Łukowa. Obecnie teren ten objęty jest ochroną i nie jest możliwe pozyskiwanie okazów. Okaz pochodzi z okresu działalności miejscowej cegielni eksploatującej iły kry łukowskiej dla potrzeb produkcji. Amonity (Ammonoidea) to wymarła grupa głowonogów, która pojawiła się w dewonie, a wyginęła pod koniec kredy.

okazy muzealne

Niektóre z amonitów właściwych osiągały imponujące rozmiary – blisko dwa metry średnicy. Większość amonitowatych dorastała jednak jedynie do kilku-kilkunastu centymetrów średnicy. Na podstawie obserwacji stwierdzono, że wiele kształtów w przyrodzie powstaje zgodnie z proporcjami tzw. Właśnie tej kwestii poświęcona jest zamieszczona na początku tego wpisu animacja Cristobala Vila. W zakręconych spiralnie zwojach muszli amonitów  dopatruje się zgodności z “boską proporcją” intrygującą już od starożytności matematyków, naukowców, architektów i artystów. W Polsce odsłonięte białe skały jurajskie znajdujemy w okolicach Krakowa (Jura Krakowsko-Częstochowska).

do 16 cm

Formy te, zwane heteromorfami, występowały głównie na początku rozwoju amonitowatych (wczesny i środkowy dewon) oraz  u schyłku ich istnienia - w kredzie. Amonity stanowią ważne skamieniałości przewodnie, pozwalające określić wiek skał osadowych, w których są spotykane. Amonity były grupą organizmów bardzo rozpowszechnionych w morskim świecie, który istniał ponad 65 mln. Posiadały one spiralnie zwiniętą, bocznie spłaszczoną muszlę, zbliżoną do muszli obecnie żyjącego łodzika. Podobnie, jak żyjące współcześnie głowonogi, amonity odznaczały się wysoką inteligencją, dobrze rozwiniętym wzrokiem oraz dużą zwinnością i szybkością. Poszczególne gatunki amonitów różniły się między sobą kształtem i wielkością.

• Amonity to wymarłe głowonogi, które największą różnorodność form osiągnęły w jurze i kredzie.
• Muszla mogła osiągać czasami duże rozmiary (średnica dochodząca do 2,5 m).
• W Indiach skamieniałości amonitów są identyfikowane z bogiem Wisznu.
• W zależności od składu i proporcji organizmów, które je tworzyły mają one różny wygląd i właściwości.
• Jedne amonity miały muszle pękate i gładkie, inne – stosunkowo cienkie i dobrze urzeźbione.
• Czasem ich muszla zachowuje się z naturalną masą perłową.

okazy po 6 -9zł

Ich skorupki są widoczne dopiero w dużym powiększeniu. Są to zwierzęta żyjące od początku ery paleozoicznej do czasów współczesnych i są organizmami morskimi. Małże (Lamellibranchiata) to mięczaki przeważnie dwubocznie symetryczne, bocznie spłaszczone bez głowy. Pierwsze małże pojawiają się na Ziemi około 500 mln lat temu. Jest to więc jedna z najbardziej długowiecznych gromad zwierzęcych.

minerały z Polski

Przyjmuje się, że większe były samice, gdyż potrzebowały przestrzeni do rozwoju jaj. Amonity to podgromada wymarłych głowonogów (Cephalopoda), przeważnie o symetrycznej, płaskospiralnej skorupie. Prostej muszli, spirali zwiniętej w pionie, spirali o niestykających się skrętach.

do 18 cm

Skamieniałe muszle amonitów o rozmiarach zbliżonych do 1 metra znajdowano m.in. W Brazylii, Południowej Afryce, Nowej Zelandii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Rosji oraz na Ukrainie i Madagaskarze. Amonitowate wcale nie były takie nudne, jakby to ze szkolnych podręczników wynikało. Budowały swoje muszle po kawałku, komora po komorze. Wnętrze każdej ze starannie zamkniętych komór wypełniał gaz.

Trzymając w dłoni skamieniałą muszlę amonita trzymasz historię 400 milionów lat wstecz od wieżowców, samochodów, telewizji i komputerów. Nasz chronobatyskaf stoi na zakolu Wisły, pod Wawelem. Oszczędzamy paliwo, bo nie będziemy się zbytnio przemieszczać w przestrzeni. W kabaszon mgnieniu oka Wisła zamienia się w ciepłe morze sprzed ponad 150 milionów lat. Wzgórza Wawelskiego jeszcze nie ma, a właściwie dopiero się tworzy.

* AMONIT BOLĘCIN POLSKA BARDZO DOBRZE ZACHOWANY OKAZ NR 5 *

Znaczny rozwój fitoplantonu i pożerającego go zooplanktonu ograniczył rolę zapasów pokarmu koniecznych dla wyżywienia rozwijającego się potomstwa. Do najpopularniejszych wymarłych zwierząt należą zapewne nieptasie dinozaury, mylone przez laików z innymi wielkimi mezozoicznymi gadami. Inne prehistoryczne grupy zwierząt znane są już tylko badaczom bądź amatorom paleontologii, wśród nich do najsłynniejszych bezkręgowców należą zapewne amonity. Zapisując się na newsletter przy użyciu powyższego formularza, wyrażasz zgodę na otrzymywanie od Mennicy Polskiej S.A. Na podany adres e-mail informacji handlowej o jej ofertach i promocjach, w tym przy użyciu systemów do automatycznej wysyłki newslettera. Szczegółowe informacje o newsletterze Mennicy Polskiej S.A.

amulety z kamieni z Polski

Ponadto mniej licznie występują belemnity, ramienionogi, mszywioły, robaki, otwornice, liliowce. Faunę tę cechuje bardzo dobry stan zachowania, dlatego jest ona szczególnie dobrym materiałem do badań naukowych nad formami zwierzęcymi odległych epok geologicznych. Szczątki tych zwierząt i roślin poddane ciśnieniu, jakie wywierał na podłoże słup wody na przestrzeni milionów lat utworzyły skały wapienne. W zależności od składu i proporcji organizmów, które je tworzyły mają one różny wygląd i właściwości.